Làm xong một website, nhiều người mới ngớ ra là còn phải trả tiền hằng năm để giữ nó chạy, mà không rõ gồm những khoản gì và bao nhiêu là hợp lý. Không nắm rõ thì dễ bị vống giá hoặc dính phí ẩn. Bài này liệt kê các khoản duy trì website một năm gồm những gì, khoản nào bắt buộc, khoản nào tuỳ, và mấy cái bẫy chi phí cần tránh.
Chi phí duy trì website gồm những khoản nào
Duy trì một website không phải một khoản duy nhất mà là vài khoản gộp lại, có cái bắt buộc, có cái tuỳ nhu cầu. Hiểu từng khoản giúp bạn biết mình đang trả cho cái gì, thay vì nghe một con số tổng rồi tin đại.
Ba khoản gần như luôn có là tên miền, hosting và chứng chỉ bảo mật. Ngoài ra tuỳ website mà phát sinh thêm các khoản như bảo trì, sao lưu, email theo tên miền, hay bản quyền giao diện và tiện ích. Cộng lại mới ra chi phí thật một năm.
Các khoản gần như luôn có
Đây là phần nền, gần như web nào cũng phải trả để tồn tại và chạy an toàn.
- Tên miền: khoản gia hạn hằng năm để giữ quyền dùng cái tên web của bạn. Không gia hạn là mất tên, ai đó có thể mua mất. Đây là khoản nhỏ nhưng tuyệt đối không được quên, chi tiết ở bài tên miền là gì.
- Hosting: tiền thuê chỗ đặt website để nó luôn online. Đây thường là khoản lớn nhất và dao động nhiều theo loại, từ gói chia sẻ giá mềm tới máy chủ riêng đắt hơn. Chọn loại nào tuỳ web của bạn nặng nhẹ ra sao, xem bài hosting là gì và cách chọn.
- Chứng chỉ bảo mật: cái giúp web chạy giao thức an toàn và hiện ổ khoá trên trình duyệt. Điểm cần biết là loại cơ bản thường được cấp miễn phí, ví dụ qua Let’s Encrypt, nên nếu bị chào bán đắt cho một web thông thường thì nên hỏi lại, chi tiết ở bài SSL là gì.
Ba khoản này là mức sàn để một website tồn tại và an toàn cơ bản. Với một web giới thiệu nhỏ, nhiều khi chỉ cần tới đây là đủ chạy.
Các khoản tuỳ nhu cầu
Ngoài phần nền, tuỳ website mà bạn có thể cần thêm mấy khoản sau. Đây là chỗ chi phí chênh nhau nhiều giữa một web đơn giản và một web bán hàng nghiêm túc.
- Bảo trì và cập nhật: giữ web luôn được vá lỗi, cập nhật, sửa khi hỏng. Web càng quan trọng thì khoản này càng đáng, vì một web bỏ bê dễ dính lỗi hoặc bị hack.
- Sao lưu: lưu bản dự phòng để khôi phục khi có sự cố. Nhiều nơi gộp sẵn vào gói, nhưng nên xác nhận có hay không, vì mất dữ liệu mà không có bản lưu là mất trắng.
- Email theo tên miền: nếu bạn muốn địa chỉ email mang tên công ty thay vì đuôi miễn phí, đây là khoản riêng cần tính.
- Bản quyền giao diện và tiện ích: một số giao diện hay tiện ích thu phí duy trì hằng năm để tiếp tục được cập nhật. Cần biết trước để khỏi bất ngờ khi tới hạn.
Mấy khoản này không bắt buộc với mọi web, nhưng với web bán hàng hoặc web đóng vai trò quan trọng thì thường nên có, nhất là bảo trì và sao lưu.
Những bẫy chi phí cần tránh
Web22 nói thẳng phần này vì đây là chỗ nhiều người bị hớ. Chi phí duy trì web ẩn chứa vài cái bẫy quen thuộc.
Thứ nhất là giá năm đầu rẻ, năm sau tăng vọt. Nhiều nơi chào tên miền hoặc hosting năm đầu rất mềm để hút khách, rồi giá gia hạn cao hơn hẳn. Nên hỏi rõ giá gia hạn từ đầu, không chỉ nhìn giá năm đầu. Thứ hai là bị bán chứng chỉ bảo mật đắt trong khi loại cơ bản vốn miễn phí, một khoản nhiều web thông thường không cần trả.
Thứ ba, và nguy hiểm nhất, là để bên làm web đứng tên tên miền thay bạn. Khi đó bạn trả tiền mà không thật sự làm chủ cái tên, muốn chuyển đi hay đổi bên làm đều bị vướng. Rủi ro này đủ lớn để có riêng một bài khi vendor đứng tên domain thay bạn. Nguyên tắc là tên miền phải đứng tên chính bạn.
Câu hỏi thường gặp
Duy trì một website nhỏ tốn khoảng bao nhiêu một năm
Với một web giới thiệu nhỏ, chi phí chủ yếu là tên miền và hosting, thuộc mức nhẹ nhất trong các loại web. Con số cụ thể tuỳ nhà cung cấp và loại hosting bạn chọn, nên cách rõ nhất là cộng đúng ba khoản nền rồi thêm khoản tuỳ nếu cần. Web bán hàng nhiều tính năng thì cao hơn web giới thiệu.
Không bảo trì website có sao không
Web vẫn chạy một thời gian, nhưng rủi ro tăng dần theo thời gian. Phần mềm không cập nhật dễ dính lỗ hổng bảo mật, web có thể bị hack hoặc phát sinh lỗi mà không ai xử lý. Với web quan trọng, bỏ bảo trì để tiết kiệm thường đắt hơn khi phải khắc phục sự cố.
Có cách nào giảm chi phí duy trì không
Có, bằng cách chọn đúng loại hosting theo nhu cầu thật thay vì mua dư, dùng chứng chỉ bảo mật miễn phí thay vì loại bán đắt cho web thường, và tự làm được phần nào thì đỡ phần đó. Nhưng đừng cắt vào mấy khoản đáng như sao lưu và bảo trì cho web quan trọng, vì tiết kiệm chỗ đó dễ trả giá đắt về sau.
Chi phí duy trì có gồm cả sửa đổi nội dung không
Thường là không, trừ khi bạn thoả thuận riêng. Duy trì cơ bản lo phần giữ web chạy và an toàn, còn thêm sản phẩm, viết bài, đổi giao diện thường tính riêng. Nên hỏi rõ gói duy trì bao gồm những gì để khỏi hiểu nhầm rồi phát sinh.
Biết mình trả cho cái gì
Chi phí duy trì website không phải một con số bí ẩn, mà là vài khoản rõ ràng cộng lại: tên miền, hosting, bảo mật là nền, cộng thêm bảo trì và các khoản tuỳ nhu cầu. Khi biết mình đang trả cho cái gì, bạn vừa tránh được phí ẩn vừa không cắt nhầm vào chỗ đáng giữ. Nếu bạn muốn một chỗ lo trọn phần hosting, tên miền và vận hành với mức rõ ràng, không phí ẩn, Web22 nhận làm ở nhóm hosting, server và tên miền.