Gutenberg là trình soạn thảo nội dung mặc định có sẵn trong WordPress từ phiên bản 5.0, ra mắt tháng 12 năm 2018. Tên gọi lấy theo Johannes Gutenberg, người phát minh ra máy in chữ di động vào thế kỷ 15. Thay vì một ô nhập văn bản dài như trước, Gutenberg tổ chức nội dung bài viết thành từng khối (block) riêng biệt: khối đoạn văn, khối tiêu đề, khối hình ảnh, khối bảng, khối video, khối nhúng nội dung từ YouTube hay Vimeo. Mỗi khối có thể chỉnh sửa, di chuyển lên xuống và tái sử dụng ở bài khác, hoàn toàn độc lập với nhau.
Gutenberg là gì và block (khối) hoạt động thế nào?
Hình dung theo cách đơn giản: nếu bài viết là một trang giấy, thì mỗi phần nội dung trong Gutenberg là một tờ giấy nhỏ dán lên đó. Bạn có thể nhấc từng tờ lên, đặt lại ở vị trí khác, xóa một tờ mà không làm ảnh hưởng đến những tờ còn lại.
Mỗi khối trong Gutenberg lưu dữ liệu theo chuẩn HTML thuần. Khi bạn viết một đoạn văn trong Gutenberg, nó được lưu thẳng thành thẻ <p> trong cơ sở dữ liệu, không qua bước biến đổi hay mã hóa trung gian nào. Đây là điểm khác biệt quan trọng so với hầu hết page builder, vốn lưu dữ liệu theo định dạng riêng của từng plugin và chỉ plugin đó mới đọc được.
Hiện tại Gutenberg có hơn 90 khối có sẵn, từ các khối cơ bản (đoạn văn, tiêu đề, danh sách, hình ảnh, bảng) đến các khối nâng cao hơn như Query Loop để lấy danh sách bài viết tự động, Navigation để dựng menu, Cover để kết hợp ảnh nền và chữ. Plugin và theme có thể đăng ký thêm khối mới vào thư viện này nếu cần.
Trước Gutenberg, WordPress dùng gì?
Trước phiên bản 5.0, WordPress dùng TinyMCE, thường gọi là Classic Editor. Đây là một ô soạn thảo dài, giao diện trông gần giống Microsoft Word. Bạn gõ liên tục từ đầu đến cuối, muốn thêm ảnh thì nhấn nút Upload, muốn chèn code thì phải biết HTML hoặc dùng shortcode như 
[contact-form-7].
Classic Editor có một nhược điểm lớn: di chuyển và tổ chức lại nội dung rất bất tiện. Muốn chuyển một đoạn từ giữa bài lên đầu, bạn phải cắt dán thủ công và cẩn thận tránh làm vỡ định dạng xung quanh. Với bài dài nhiều ảnh và bảng biểu, điều này tốn thêm không ít công sức.
Nếu bạn đang dùng Classic Editor và thấy quen, bạn có thể tiếp tục bằng cách cài plugin “Classic Editor” từ kho WordPress.org. Tuy nhiên, WordPress.org đã thông báo giảm dần hỗ trợ cho Classic Editor theo từng bản cập nhật. Học Gutenberg sớm sẽ giúp bạn không bị bỡ ngỡ về sau.
Gutenberg và page builder khác nhau thế nào?
Đây là câu hỏi hay gặp nhất, và dễ hiểu lầm nhất. Cả hai đều dùng khái niệm “khối” nội dung, nhưng mục tiêu và cách hoạt động khác nhau đáng kể. Bài page builder là gì và những điểm cần cân nhắc trước khi dùng phân tích kỹ hơn về cơ chế lưu dữ liệu và các vấn đề thường gặp khi dùng page builder dài hạn.
| Nhìn từ người tự quản nội dung | Gutenberg | Page builder |
|---|---|---|
| Cài đặt ban đầu | Có sẵn khi cài WordPress, không phải làm gì thêm | Cài plugin, nhiều trường hợp cài thêm gói tiện ích đi kèm |
| Tốc độ tải trang | Nhẹ hơn vì không nạp thêm tệp ngoài | Nặng hơn, thường phải tối ưu bù lại |
| Tự do chỉnh thiết kế | Trong khuôn khổ các khối và giao diện đang dùng | Gần như tự do, chỉnh được tới từng chi tiết nhỏ |
| Học bao lâu thì tự dùng được | Vài buổi, thao tác gần giống soạn thảo văn bản quen thuộc | Lâu hơn vì nhiều bảng tùy chọn lồng nhau |
| Tính lâu dài | Đi theo lõi WordPress, cập nhật cùng nền tảng | Phụ thuộc nhà phát triển plugin còn duy trì hay không |
| Hợp với ai | Người viết bài, đăng tin, cập nhật nội dung hằng ngày | Người cần trang chiến dịch nhiều hiệu ứng, đổi bố cục liên tục |
Nếu công việc hằng ngày của bạn là đăng bài, thay ảnh, sửa vài dòng giới thiệu thì Gutenberg gánh được hết, và bạn không phải trả phí thường niên cho thứ gì cả.
Ngắn gọn nhất: Gutenberg là công cụ có sẵn, đủ dùng cho hầu hết nội dung thông thường, và tốt hơn về tốc độ. Page builder là plugin bổ sung, mạnh hơn về tùy chỉnh bố cục phức tạp nhưng kéo theo chi phí về tốc độ và sự phụ thuộc vào nhà cung cấp plugin.
Full Site Editing là gì và liên quan gì đến Gutenberg?
Full Site Editing (viết tắt FSE, tức là chỉnh toàn bộ giao diện bằng block) là bước phát triển tiếp theo của Gutenberg. Thay vì chỉ dùng block để viết nội dung bài viết, FSE cho phép bạn dùng block để thiết kế luôn cả header, footer, sidebar và các phần giao diện khác của website.
Để dùng FSE, bạn cần cài theme hỗ trợ block (gọi là block theme, khác với classic theme truyền thống). Theme mặc định Twenty Twenty-Three và các phiên bản mới hơn của WordPress đều là block theme. Nếu theme của bạn là classic theme cũ, FSE chưa khả dụng. Bạn có thể tìm hiểu thêm về sự khác biệt giữa hai loại theme ở bài block theme và classic theme khác nhau thế nào.
Thực tế năm 2025: FSE đang phát triển tốt nhưng hệ sinh thái plugin tương thích với block theme vẫn ít hơn so với classic theme. Nếu dự án của bạn cần nhiều plugin bên thứ 3, classic theme kết hợp với Gutenberg cho nội dung là lựa chọn ổn định hơn trong thời điểm này.
Người tự quản trị nội dung bắt đầu thế nào với Gutenberg?
Nếu bạn không phải dân kỹ thuật và chỉ cần đăng bài viết, tin tức hoặc cập nhật trang giới thiệu, Gutenberg là thứ bạn nên học đầu tiên và thường là đủ dùng.
Bắt đầu với ba khối cơ bản nhất: Paragraph (đoạn văn), Heading (tiêu đề), Image (hình ảnh). Nắm vững ba khối này là bạn có thể đăng và cập nhật nội dung cho phần lớn nhu cầu thực tế. Sau đó, học thêm Table (bảng), List (danh sách), Buttons (nút bấm) khi cần.
Không cần biết hết cả thư viện hơn 90 khối. Phần lớn là cho developer xây dựng theme và plugin, không phải cho người viết nội dung thường ngày. Khoảng 10 đến 15 khối là đủ cho 90% công việc viết bài hàng ngày.
Một tính năng hay mà nhiều người bỏ qua: bạn có thể nhóm nhiều khối lại thành một khối tổng hợp (Group block) rồi lưu làm mẫu tái sử dụng (Reusable Block, nay gọi là Pattern). Nếu bạn có một bố cục hay dùng lại nhiều lần trong các bài viết, ví dụ khung ghi chú, hộp tóm tắt, đoạn kêu gọi hành động, lưu nó thành Pattern là tiết kiệm được thời gian đáng kể về sau.
Người không rành kỹ thuật cần quan tâm đến Gutenberg mức nào?
Nếu bạn đang thuê người làm website, bạn không cần hiểu cơ chế bên trong của Gutenberg. Điều cần hỏi nhà phát triển là: sau khi bàn giao, bạn có thể tự thêm bài viết và cập nhật nội dung trang không? Nếu website dùng Gutenberg, câu trả lời thường là có, miễn là nhà phát triển thiết lập theme và cấu trúc hợp lý từ đầu.
Nếu bạn tự quản trị website, học Gutenberg đủ để dùng cơ bản là kỹ năng đáng đầu tư. Rất nhiều tài liệu hướng dẫn bằng tiếng Anh và tiếng Việt có sẵn trên trang tài liệu chính thức của WordPress.org và YouTube. Không cần học lập trình để dùng Gutenberg ở mức người quản trị nội dung thông thường.
Câu hỏi thường gặp về Gutenberg
Gutenberg có miễn phí không?
Gutenberg là một phần của WordPress lõi, tải xuống cùng WordPress hoàn toàn miễn phí. Có plugin bổ sung tính năng cho Gutenberg như GenerateBlocks hay Kadence Blocks, phần lớn có phiên bản miễn phí đủ dùng cho nhu cầu cơ bản.
Gutenberg và Elementor có thể dùng cùng nhau không?
Về mặt kỹ thuật là được, nhưng thường không nên. Hai hệ thống cùng tải code lên trang sẽ làm tốc độ chậm đáng kể. Thông thường bạn sẽ chọn một trong hai: dùng Gutenberg thuần, hoặc thay Gutenberg bằng page builder ở những trang cần thiết.
Mất bao lâu để quen với Gutenberg?
Người chưa có kinh nghiệm trước thường cần một đến hai buổi để làm quen với cách thêm khối, di chuyển khối và chỉnh sửa cơ bản. Sau khoảng hai đến bốn tuần dùng đều đặn, hầu hết người dùng cảm thấy tự nhiên không kém gì gõ trong Word.
Nếu xóa plugin Classic Editor, Gutenberg tự bật lại không?
Đúng. Classic Editor chỉ là plugin ẩn Gutenberg đi. Khi bạn xóa plugin đó, WordPress tự hiển thị Gutenberg trở lại cho mọi bài viết và trang. Dữ liệu bài viết cũ không bị ảnh hưởng.
Nếu bạn đang cân nhắc xây dựng website WordPress và muốn tìm hiểu thêm về việc dùng Gutenberg hay page builder cho phù hợp với dự án, dịch vụ thiết kế website WordPress của Web22 có thể giúp bạn xác định hướng đi phù hợp từ đầu.