Nhiều người mới tính chuyện bán khóa học online phân vân ngay từ bước đầu: đăng khóa lên một sàn có sẵn cho nhanh, hay bỏ công dựng hẳn một website riêng rồi tự kéo học viên về. Không có câu trả lời chung cho mọi người, vì nó phụ thuộc vào việc bạn đang mới thử nghiệm ý tưởng hay đã có một lượng học viên đều đặn muốn giữ lại phần lớn doanh thu. Bài này đi qua từng lựa chọn để bạn tự cân được.
Ba cách phổ biến để bắt đầu bán khóa học
Cách quen thuộc nhất là đăng khóa lên một sàn học trực tuyến có sẵn lượng người dùng, kiểu như các nền tảng khóa học đang phổ biến ở Việt Nam. Bạn tải video lên, sàn lo phần thanh toán, hiển thị và một phần quảng bá.
Cách thứ hai là dựng một website riêng, chạy trên tên miền của chính bạn, từ trang bán hàng tới khu vực học viên đăng nhập xem bài. Cách thứ ba, nhẹ nhàng hơn cả, là bán qua nhóm kín trên mạng xã hội hoặc gửi link lưu trữ file, thường chỉ hợp với vài chục học viên đầu tiên vì gần như không kiểm soát được việc chia sẻ lại.
Ba cách này không loại trừ nhau. Nhiều người dạy bắt đầu ở cách một hoặc cách ba, rồi mới tính tới cách hai khi việc bán khóa học online đã ổn định.
Chọn cách nào phần lớn phụ thuộc vào việc bạn đang có sẵn học viên hay chưa. Người đã có lượng theo dõi từ trước, ví dụ trên mạng xã hội hay từ công việc giảng dạy trực tiếp, thường bỏ qua bước bán trên sàn vì đã có sẵn người mua, còn người mới hoàn toàn thì sàn là chỗ dễ bắt đầu nhất.
Bán khóa học online qua sàn có sẵn, được gì và mất gì
Ưu điểm rõ nhất là tốc độ. Có tài khoản, tải khóa lên, chờ duyệt là bán được, không cần biết gì về kỹ thuật web. Sàn cũng có sẵn một lượng người tìm khóa học mỗi ngày, nên khóa mới ít nhiều lọt vào mắt người đang tìm kiếm, không cần bạn tự kéo người xem từ đầu.
Đổi lại, phần lớn sàn giữ lại một tỷ lệ doanh thu trên mỗi khóa bán được, mức này khác nhau tùy sàn và tùy thỏa thuận, có nơi giữ phần đáng kể. Bạn cũng không nắm được thông tin liên hệ của học viên, nên muốn gửi email báo khóa mới hay ưu đãi thì gần như không làm được, mọi liên lạc đều qua sàn.
Một số sàn còn giới hạn giá bán, quy định về khuyến mãi hoặc chính sách hoàn tiền mà bạn phải theo, không được tự quyết như trên web của chính mình.
Web riêng khác sàn khóa học ở những điểm nào
Web riêng đảo ngược gần hết những điểm ở trên. Bạn giữ phần lớn doanh thu sau khi trừ phí cổng thanh toán, tự đặt giá, tự chạy khuyến mãi bất cứ lúc nào thấy hợp. Danh sách email và số điện thoại học viên nằm trong tay bạn, dùng để nhắc khóa mới hay chăm sóc lại người cũ.
Đổi lại, không có sẵn lượng người tìm tới như trên sàn. Có web rồi vẫn phải tự làm marketing, tự chạy quảng cáo hoặc viết nội dung để kéo người đọc, chứ không tự nhiên có khách như đăng lên một chợ đông người qua lại.
Một người dạy thiết kế đồ họa từng đăng khóa trên sàn được vài trăm học viên, nhưng khi muốn tìm người đã học xong để mời khóa nâng cao, mới nhận ra mình không có cách nào liên lạc trực tiếp với gần như ai trong số đó.
Ba thứ hay mất khi chỉ bán qua sàn
Gộp lại, ba khoản dễ mất nhất khi chỉ bán qua sàn là phần doanh thu bị chia, dữ liệu học viên và quyền tự quyết nội dung. Sơ đồ dưới đây tóm ba khoản này để dễ hình dung trước khi quyết định.
Mất một trong ba không có nghĩa là sàn tệ, chỉ là bạn cần biết mình đang đánh đổi gì để chọn đúng thời điểm chuyển hướng.
Khi nào nên chuyển hẳn sang website riêng
Thời điểm hợp lý thường không phải ngày đầu tiên bán khóa, mà là lúc ba dấu hiệu này xuất hiện cùng lúc. Một, bạn đã có lượng học viên đều đặn mỗi tháng, không còn phụ thuộc vào việc sàn có đẩy khóa của mình lên hay không.
Hai, khoản phí sàn giữ lại mỗi tháng đã lớn hơn chi phí duy trì một website riêng, tính cả tên miền, hosting và công chăm sóc. Ba, bạn muốn bán thêm sản phẩm đi kèm như sách, buổi tư vấn riêng hoặc gói nâng cao mà sàn không hỗ trợ đúng cách bán đó.
Không cần chờ đủ cả ba mới bắt đầu tính chuyện chuyển. Có hai trong ba dấu hiệu đã là lúc đáng xem qua dịch vụ thiết kế website bán khóa học của Web22 để hình dung chi phí và thời gian cụ thể.
Giữ video khóa học khỏi bị tải lậu, làm được tới đâu
Đây là nỗi lo lớn nhất khi tự làm web bán khóa, vì không có sẵn cơ chế chống sao chép như một số sàn lớn đã đầu tư. Tin không quá xấu: có vài cách làm giảm hẳn rủi ro, dù không thể chặn tuyệt đối trăm phần trăm, kể cả sàn lớn cũng vậy.
Bốn cách trên dùng riêng lẻ đã giúp ích, dùng cùng lúc thì khó bị tải lậu hơn hẳn so với việc chỉ để file video tải trực tiếp qua một đường link chia sẻ không giới hạn.
Không có cách nào chặn được người quay lại màn hình bằng điện thoại. Đây là rủi ro chung của mọi hình thức học online, kể cả trên sàn lớn, nên coi là mức chấp nhận được thay vì cố diệt tuyệt đối.
Mức đầu tư cho phần bảo vệ video cũng nên tương xứng với giá khóa học. Một khóa vài trăm nghìn không cần dồn hết bốn cách trên, trong khi một khóa giá vài triệu đồng, giảng viên có tên tuổi thì đáng để làm kỹ ngay từ đầu.
Chi phí dựng một website bán khóa học riêng nằm ở đâu
Ba khoản chính tạo nên chi phí: phần nền tảng để chạy khóa học (plugin quản lý khóa học cắm vào website có sẵn hoặc dựng riêng), phần thiết kế giao diện, và phần vận hành hằng năm gồm tên miền, hosting, cổng thanh toán.
Mức thấp nhất hợp với người mới thử nghiệm vài khóa đầu, mức cao hơn hợp khi đã chắc chắn việc bán khóa học online là hướng đi lâu dài và cần giao diện, tính năng khớp đúng cách bạn dạy.
Có thể làm cả hai cùng lúc không
Được, và nhiều người dạy đang làm vậy. Web riêng đóng vai chính, còn tài khoản trên sàn giữ lại như một kênh phụ để có thêm học viên mới, miễn là không vi phạm điều khoản độc quyền của sàn đó.
Cách làm phổ biến là để một khóa nhập môn miễn phí hoặc giá rẻ trên sàn để nhiều người biết tới, rồi mời họ về web riêng học các khóa nâng cao hoặc gói ưu đãi có mức giá tốt hơn. Vừa tận dụng lượng người có sẵn của sàn, vừa xây được danh sách học viên của riêng mình.
Câu hỏi thường gặp
Có nên bắt đầu ngay bằng website riêng không?
Nếu đây là khóa học đầu tiên và chưa chắc có ai mua, thử trên sàn hoặc bán qua nhóm kín trước sẽ đỡ tốn công hơn. Web riêng hợp hơn khi đã có vài chục học viên đầu chứng minh khóa bán được.
Một website bán khóa học có cần plugin riêng không?
Có. Website cần thêm một phần mềm quản lý khóa học để chia bài giảng theo chương, học viên đăng nhập mới xem được, và chấm tiến độ. Không có phần này, một website thông thường chỉ đăng được bài viết, không kiểm soát được ai xem video nào.
Có thể tự học làm web bán khóa học không?
Phần cài đặt nền tảng và phần mềm quản lý khóa học cơ bản, người quen máy tính tự làm được sau vài buổi mày mò theo hướng dẫn có sẵn. Phần khó hơn nằm ở khâu bảo vệ video, giữ tốc độ khi nhiều người xem cùng lúc và tích hợp cổng thanh toán đúng chuẩn, những chỗ này tự làm dễ sai mà sai thì khó phát hiện ngay.
Bán khóa học online có cần đăng ký kinh doanh không?
Có doanh thu ổn định thì nên tìm hiểu quy định thuế thu nhập cá nhân hoặc đăng ký hộ kinh doanh theo đúng ngành nghề, tùy quy mô. Đây là phần pháp lý ngoài chuyên môn làm web của Web22, bạn nên hỏi thêm kế toán hoặc cơ quan thuế địa phương để chắc đúng luật.
Không có lựa chọn nào đúng cho mọi người, chỉ có lựa chọn hợp với đúng giai đoạn bạn đang ở. Cần người lo trọn phần kỹ thuật khi tới lúc chuyển sang web riêng, xem thêm các gói ở dịch vụ thiết kế website của Web22 để Web22 tư vấn theo đúng quy mô hiện tại của bạn.