Một chủ homestay ở Đà Lạt từng chia sẻ chuyện gần như toàn bộ khách đặt phòng đều tới từ một ứng dụng đặt phòng lớn, tới mức nếu ứng dụng đó đổi thuật toán xếp hạng một hôm, phòng trống cả tuần liền. Kinh doanh du lịch online mang lại lượng khách nhanh, nhưng cũng dễ khiến người làm phụ thuộc vào đúng một kênh trung gian. Bài này đi qua các mô hình phổ biến, phần pháp lý cần biết, và cách một website riêng giúp bớt lệ thuộc vào kênh trung gian.
Kinh doanh du lịch online gồm những mô hình nào
Phần lớn hoạt động kinh doanh du lịch online rơi vào ba nhóm: lữ hành và tổ chức tour, kinh doanh lưu trú (homestay, khách sạn nhỏ, villa cho thuê), và bán lẻ dịch vụ đơn như vé tham quan, thuê xe, thuê hướng dẫn viên riêng. Mỗi nhóm có yêu cầu pháp lý và cách vận hành khác nhau.
Người mới thường trộn lẫn cả ba nhóm ngay từ đầu, vừa bán tour vừa nhận đặt phòng vừa bán vé lẻ, trong khi mỗi nhóm cần một cách chuẩn bị hồ sơ và vận hành riêng. Xác định rõ mình đang làm nhóm nào giúp việc xin phép và xây kênh bán sau này gọn hơn nhiều.
Giấy phép cần chuẩn bị khi kinh doanh lữ hành online
Nếu mô hình là tổ chức tour (không chỉ môi giới), doanh nghiệp cần giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành. Với lữ hành nội địa, mức ký quỹ hiện là 100 triệu đồng. Với lữ hành quốc tế, mức ký quỹ dao động 250 đến 500 triệu đồng tuỳ phạm vi khách inbound hay outbound.
Người phụ trách kinh doanh dịch vụ lữ hành cần tốt nghiệp cao đẳng trở lên chuyên ngành lữ hành, hoặc có chứng chỉ nghiệp vụ điều hành du lịch nếu tốt nghiệp ngành khác. (Chi tiết điều kiện và mức ký quỹ lữ hành nội địa) Nếu chỉ dừng ở việc cho thuê phòng hoặc bán vé lẻ, không tổ chức tour trọn gói, phần giấy phép này thường không bắt buộc, nhưng vẫn cần đăng ký ngành nghề kinh doanh dịch vụ lưu trú hoặc dịch vụ liên quan đúng quy định địa phương.
Bán qua OTA hay website riêng, khác nhau ở đâu
OTA (đại lý du lịch trực tuyến, ví dụ các ứng dụng đặt phòng và đặt tour lớn) giúp tiếp cận lượng khách sẵn có rất nhanh, phù hợp lúc mới bắt đầu và chưa có thương hiệu riêng. Đổi lại, phần lớn doanh thu qua kênh này phải chia lại cho nền tảng.
Website riêng đi ngược lại: khách tới chậm hơn lúc đầu vì phải tự làm marketing, nhưng đổi lại giữ được gần như toàn bộ doanh thu, có danh sách khách để chăm sóc lại vào mùa sau, và không phụ thuộc vào cách nền tảng xếp hạng hiển thị hôm đó.
OTA ăn bao nhiêu phần trăm doanh thu
Mức hoa hồng OTA thu từ đơn vị cung cấp dịch vụ thường rơi vào khoảng 15 đến 30% doanh thu mỗi đơn đặt phòng hoặc đặt tour. (Mức hoa hồng phổ biến của các nền tảng OTA) Với một tour giá vài triệu đồng, khoản chia này không nhỏ, đặc biệt khi khách đặt lặp lại nhiều lần trong năm mà lần nào cũng qua đúng kênh đó.
Chưa kể, OTA hiện chiếm hơn một nửa lượng đặt phòng trực tuyến, nghĩa là gần như bắt buộc phải có mặt trên đó để không bị bỏ lỡ nhóm khách này. Vấn đề không phải là bỏ hẳn OTA, mà là đừng để nó trở thành kênh duy nhất.
Website riêng giúp chủ động hơn khi bán tour, phòng, vé
Một website đặt tour hoặc đặt phòng riêng cho phép khách xem lịch trống, giá theo mùa và đặt trực tiếp mà không qua trung gian nào thu phí. Với những khách đã từng đặt một lần và hài lòng, đây cũng là nơi họ quay lại đặt tiếp mà không cần tìm lại qua OTA.
Nếu bạn đang cân nhắc dựng một trang như vậy, xem website cho ngành du lịch Web22 đang làm để hình dung phần đặt tour, đặt phòng cần những gì. Phần kỹ thuật chung về xây dựng website được trình bày ở trang thiết kế website.
Sai lầm hay gặp khi mới bắt đầu kinh doanh du lịch online
Ba lỗi phổ biến nhất: chỉ đăng bán qua một fanpage duy nhất mà không có nơi nào lưu lại thông tin khách cũ, phụ thuộc hoàn toàn vào một kênh OTA duy nhất, và bỏ qua khâu xin giấy phép khi mô hình đã vượt quá phạm vi môi giới lẻ.
Một sai lầm khác ít ai để ý: gộp chung tour, phòng và vé lẻ vào cùng một bài đăng dài trên mạng xã hội, khiến khách khó tìm đúng thứ mình cần và dễ bỏ qua để tìm nơi trình bày rõ ràng hơn.
Câu hỏi thường gặp
Mới bắt đầu nên ưu tiên OTA hay website riêng trước
Phần lớn nên bắt đầu từ OTA để có khách nhanh và thử phản ứng thị trường, song song chuẩn bị sẵn website riêng. Khi đã có lượng khách quay lại đều, website riêng mới thực sự phát huy tác dụng giữ chân và giảm hoa hồng phải chia.
Không có giấy phép lữ hành có bán tour được không
Nếu chỉ giới thiệu hoặc môi giới, không trực tiếp tổ chức và chịu trách nhiệm với đoàn khách, có thể hợp tác với đơn vị đã có giấy phép lữ hành. Còn tự đứng ra tổ chức tour trọn gói thì cần giấy phép đúng quy định.
Website riêng có thay thế hoàn toàn OTA được không
Hiếm khi thay thế hoàn toàn, vì OTA vẫn mang lại lượng khách mới mà một website riêng khó tự kéo về nhanh bằng. Cách nhiều nơi đang làm là dùng cả hai song song, để OTA lo phần khách mới còn website riêng giữ khách cũ quay lại.