Bạn nghe người ta nói website với web app như hai thứ khác nhau, nhưng nhìn thì đều mở trên trình duyệt, chẳng rõ khác ở đâu. Phân biệt được hai cái này giúp bạn biết mình thật sự cần làm loại nào, tránh trả tiền cho thứ không hợp. Bài này giải thích web app là gì, khác website thường ra sao, và khi nào doanh nghiệp cần tới nó.
Web app là gì
Web app (ứng dụng web, phần mềm chạy trên trình duyệt) là một phần mềm mà bạn dùng ngay trong trình duyệt, không phải cài đặt gì lên máy. Khác với một trang web chỉ để đọc, web app cho bạn thao tác thật: nhập liệu, xử lý, lưu trữ, tính toán, giống như một phần mềm nhưng chạy qua internet.
Những thứ bạn dùng hằng ngày nhiều khi chính là web app mà không để ý. Hộp thư Gmail, bảng tính trực tuyến, phần mềm quản lý công việc, trang quản trị bán hàng, tất cả đều là ứng dụng web. Bạn đăng nhập, làm việc, dữ liệu được lưu lại, lần sau vào vẫn còn đó.
Điểm cốt lõi để nhận ra web app là nó phục vụ một công việc có tương tác, chứ không chỉ hiển thị thông tin. Nếu người dùng vào để làm gì đó và nhận lại kết quả, thay vì chỉ đọc rồi rời đi, thì đó là một web app. Đây chính là mảng của lập trình web app và phần mềm chạy trên trình duyệt.
Web app khác website thường ở đâu
Cả hai đều mở bằng trình duyệt, nên dễ lẫn. Khác biệt nằm ở mục đích và mức độ tương tác, không phải ở chỗ trông ra sao.
Một website thường nghiêng về cung cấp thông tin. Trang giới thiệu công ty, blog, trang tin tức là để người xem đọc nội dung rồi tìm hiểu, phần tương tác chủ yếu là bấm qua lại giữa các trang. Web app thì nghiêng về giúp người dùng làm một việc, và nội dung thay đổi theo thao tác của từng người. Cùng một web app, hai người đăng nhập sẽ thấy dữ liệu khác nhau, vì mỗi người có phần việc riêng.
Nói gọn, website để thông tin, web app để làm việc. Một tiệm ăn có trang giới thiệu thực đơn là website; nếu trang đó cho khách chọn món, đặt bàn, theo dõi đơn thì phần đó đã mang tính web app. Ranh giới không phải lúc nào cũng rạch ròi, nhiều web hiện đại pha cả hai.
Khi nào doanh nghiệp cần một web app
Không phải nhu cầu nào cũng cần tới web app, và làm web app khi chỉ cần một website là tốn không đáng. Có mấy dấu hiệu cho thấy bạn thật sự cần một ứng dụng web:
- Cần người dùng đăng nhập và có dữ liệu riêng: mỗi khách hay nhân viên có tài khoản, thấy thông tin của riêng mình, như cổng khách hàng hay trang quản trị.
- Cần xử lý nghiệp vụ: tính toán, lên đơn, quản lý kho, theo dõi công việc, những thứ vượt quá việc chỉ hiển thị nội dung.
- Cần thay thế công cụ thủ công: khi bạn đang quản lý bằng hàng chục file bảng tính rối rắm và muốn một chỗ tập trung, gọn gàng hơn.
- Cần nối với hệ thống khác: lấy dữ liệu từ hoặc gửi dữ liệu sang phần mềm khác qua các cầu nối kỹ thuật, chi tiết ở bài API là gì.
Ngược lại, nếu bạn chỉ cần một nơi giới thiệu doanh nghiệp và bán vài sản phẩm đơn giản, một website là đủ và rẻ hơn nhiều. Cứ xuất phát từ việc người dùng cần làm gì trên đó, rồi mới quyết làm website hay web app.
Web app được làm bằng gì
Web22 nói phần này để bạn hình dung vì sao web app thường tốn công hơn website. Một ứng dụng web có hai phần: phần giao diện người dùng thao tác, và phần xử lý phía sau lo dữ liệu và nghiệp vụ.
Phần phía sau này là chỗ nặng công nhất, vì nó phải xử lý logic, lưu và bảo vệ dữ liệu, phân quyền cho từng người dùng. Đó là lý do làm web app đòi hỏi lập trình bài bản hơn một website giới thiệu, và cũng là lý do chi phí, thời gian thường cao hơn. Đổi lại, bạn có một công cụ chạy đúng theo cách vận hành của mình.
Web app cũng có thể làm cho dùng được mượt trên điện thoại như một ứng dụng thật, mà không cần tải từ kho ứng dụng. Nếu bạn đang phân vân giữa web app và app điện thoại, bài web app hay app mobile phân tích rõ nên chọn cái nào.
Câu hỏi thường gặp
Web app có cần tải về máy không
Không, đó là điểm tiện của web app, bạn chỉ cần trình duyệt và internet là dùng được, không phải cài đặt hay cập nhật thủ công. Khi nhà phát triển nâng cấp, mọi người dùng lập tức có bản mới. Điều này khác với phần mềm cài trên máy hay app tải từ kho ứng dụng.
Làm web app có đắt hơn làm website không
Thường là có, vì web app cần xử lý nghiệp vụ, quản lý dữ liệu và phân quyền, phức tạp hơn một website chỉ hiển thị nội dung. Chi phí tuỳ mức độ phức tạp của việc bạn muốn nó làm. Nhưng nếu nó thay được một quy trình thủ công đang ngốn nhiều công, khoản đầu tư đó thường đáng.
Web app có chạy trên điện thoại được không
Được, một web app làm tốt sẽ hiển thị và dùng mượt trên điện thoại qua trình duyệt, thậm chí có thể lưu ra màn hình chính như một ứng dụng. Với nhiều nhu cầu, đây là cách nhanh và tiết kiệm hơn làm app riêng cho từng hệ điều hành.
Tôi nên làm website hay web app trước
Tuỳ việc người dùng cần làm gì. Nếu chỉ cần giới thiệu và tạo niềm tin, làm website trước cho nhanh và rẻ. Nếu bài toán cốt lõi là để người dùng thao tác và xử lý dữ liệu, thì đó là web app. Nhiều doanh nghiệp bắt đầu bằng website rồi thêm phần web app khi nhu cầu rõ hơn.
Chọn đúng loại cho đúng việc
Web app không phải phiên bản xịn hơn của website, mà là một loại khác dành cho một nhu cầu khác: giúp người dùng làm việc, không chỉ đọc thông tin. Hiểu ranh giới này, bạn sẽ không làm một web app phức tạp khi chỉ cần một trang giới thiệu, cũng không cố nhét nghiệp vụ vào một website vốn không dựng cho việc đó. Nếu bạn có một bài toán vận hành cần một công cụ chạy đúng cách mình làm, Web22 nhận tư vấn và dựng ở dịch vụ lập trình web app.