Thiết kế website tin tức, đăng bài nhanh, chuyên mục gọn, đọc đông không ì

Người phụ trách một trang tin nhỏ thường bắt đầu ngày làm việc kiểu này: mở máy, thấy hộp thư đầy bài cộng tác viên gửi về đêm qua, và phải đăng cho xong trước khi độc giả vào giờ cao điểm. Thiết kế website tin tức đúng nghĩa phải giải quyết chính lúc này, không phải lúc trang còn vắng người.

Một sáng bình thường có thể là chục tin cần lên cùng lúc: thời sự, thể thao, giải trí, mỗi tin một chuyên mục khác nhau. Nhấn đăng xong, banner quảng cáo tự chèn vào giữa bài che mất một đoạn chữ. Muốn tìm lại một tin tuần trước để dẫn nguồn thì phải cuộn qua rất nhiều bài vì chuyên mục gán sai, tin thể thao lại nằm chung với tin đời sống.

Rồi tới giờ độc giả đông, thường là buổi trưa hoặc lúc có tin nóng, trang tải ì hẳn một nhịp trước khi hiện ra. Ba việc này (đăng nhanh, quảng cáo không phá bố cục, chịu được lúc đông người đọc) là phần Web22 dựng ngay từ nền, không phải phần thêm sau khi trang đã chạy được vài tháng.

Một web giới thiệu công ty có chừng mười trang, cả năm ít khi thêm bài mới. Trang tin thì ngược hẳn: nội dung đẻ ra liên tục, có ngày vài chục bài, và một bài viết cần đứng chung lúc với nhiều chuyên mục, nhiều tác giả, nhiều mức độ ưu tiên hiển thị khác nhau.

Web22 dựng phần lõi bằng một kiểu bài viết riêng (CPT, viết tắt của loại nội dung tuỳ chỉnh) đi kèm hệ chuyên mục phân cấp thật, không phải gắn thẻ (tag) qua loa rồi để lẫn lộn. Mỗi chuyên mục có trang riêng, sắp theo thời gian đăng, và một bài có thể thuộc chuyên mục chính lẫn vài chuyên mục phụ mà không đụng nhau.

Cái khác nằm ở chỗ ai cũng viết được nhưng không phải ai cũng đăng được. Toà soạn cần phân quyền: cộng tác viên gửi bản nháp, biên tập viên duyệt rồi mới lên trang, admin toàn quyền xử lý sự cố. Nếu cứ để một tài khoản chung đăng bài thì chuyện gán sai chuyên mục hay quên chưa duyệt là chuyện sớm muộn.

Có một chỗ hay bị bỏ sót: chuyên mục con. Một chuyên mục “Thể thao” lớn thường cần tách nhỏ thành “Bóng đá”, “Tennis”, “Thể thao trong nước” để độc giả lọc đúng thứ họ quan tâm mà không phải lướt qua cả trăm tin không liên quan. Web22 dựng chuyên mục theo cấu trúc cha con ngay từ đầu, để sau này thêm chuyên mục con không phải đập lại toàn bộ menu điều hướng.

Một tin nóng lên trang, lượng người vào tăng vọt trong vài phút. Đây là lúc lộ ra web nào dựng ẩu: trang tải chậm hẳn, có khi lỗi hẳn một nhịp, và độc giả bỏ đi tìm nguồn khác ngay lập tức vì họ không chờ.

Web22 xử việc này bằng cách để trang chủ và trang chuyên mục chạy từ bản đã dựng sẵn (cache) thay vì hỏi lại cơ sở dữ liệu mỗi lần có người vào, chỉ những phần thật sự cần cập nhật tức thời (như số lượt xem hay bình luận mới) mới gọi riêng. Nhờ vậy máy chủ không phải gánh cùng một câu hỏi hàng nghìn lần trong một phút.

Ảnh minh hoạ trong bài cũng được nén sang khổ nhẹ, tải dần theo lượt cuộn thay vì tải hết một lần, và phân phối qua máy chủ gần người đọc. Một trang có hàng nghìn bài kèm ảnh vẫn mở nhanh, kể cả lúc đông người truy cập nhất trong ngày.

Phần lớn trang tin sống bằng quảng cáo, nên bài toán không phải là bỏ quảng cáo mà là đặt nó đúng cách. Cái hay gặp nhất là banner tự chèn xong đẩy cả đoạn văn xuống, khiến độc giả bấm nhầm vào quảng cáo ngay lúc đang đọc dở, hoặc một quảng cáo nặng làm cả trang khựng lại vài giây trước khi đọc được chữ nào.

Web22 đặt sẵn những vị trí quảng cáo cố định về khung, không đẩy layout khi banner tải xong sau nội dung. Quảng cáo tải sau chữ, không tải trước chữ, để độc giả luôn đọc được tiêu đề và đoạn mở ngay khi trang vừa hiện ra.

Với mã quảng cáo của bên thứ ba (mạng quảng cáo, script theo dõi lượt xem), Web22 tách để chạy độc lập, một quảng cáo lỗi hoặc chậm không kéo sập cả trang theo. Đây là chỗ nhiều web tin tức tự ráp bằng công cụ kéo thả hay bỏ sót, vì công cụ đó không cho tuỳ biến sâu tới mức tách từng script như vậy.

Một điều nữa hay bị quên là vị trí quảng cáo trong bài đọc, kiểu chèn giữa hai đoạn văn để tăng lượt xem. Web22 tính trước khoảng trống cho vị trí này ngay từ lúc dựng khung bài, để banner không đẩy chữ đang đọc dở nhảy lên nhảy xuống mỗi lần tải lại, một lỗi khiến độc giả bấm nhầm và rời trang ngay lập tức.

Nói thẳng để bạn khỏi mất công tìm: trong danh sách dự án Web22 đã dựng, chưa có tờ báo hay tạp chí điện tử nào. Đây là ngành Web22 vẫn còn thiếu bằng chứng cụ thể, và Web22 không dựng chuyện hay gắn ảnh của một trang tin không có thật để trưng cho có.

Điều Web22 có là cách tiếp cận đã dùng cho những dự án cần xử nhiều nội dung và nhiều vai người dùng cùng lúc, ví dụ dự án cho Sữa Đặc Trị MiMi, nơi Web22 dựng hệ nội dung chuẩn SEO riêng cho một cửa hàng có nhiều dòng sản phẩm cần trình bày rõ ràng, không lẫn lộn.

Nếu bạn đang cân nhắc, Web22 khuyên nên bắt đầu từ một buổi trao đổi để Web22 hiểu rõ toà soạn của bạn có bao nhiêu người viết, đăng bao nhiêu tin một ngày, và chuyên mục hiện tại đang rối ở chỗ nào. Từ đó mới tính được kiến trúc phù hợp, thay vì áp một khung có sẵn rồi bắt bạn thích nghi theo.

Cách làm việc thật, không phải lời hứa suông, là điều Web22 giữ ở mọi ngành kể cả ngành chưa có case cụ thể. Nếu sau khi trao đổi Web22 thấy phần nào nằm ngoài khả năng đáp ứng đúng hạn, Web22 nói thẳng ngay từ đầu chứ không nhận đại rồi để bạn chờ.

Một trang tin của một người viết tự do khác hẳn một toà soạn có ban biên tập mười người, nên Web22 không đưa ra một con số cố định cho mọi trường hợp. Điều quyết định giá là số chuyên mục cần phân cấp, số vai người dùng cần phân quyền, và có cần thêm phần quản lý quảng cáo riêng hay không.

Bạn xem dải giá theo quy mô ở bảng giá thiết kế website để hình dung khoảng chi phí trước, con số cụ thể Web22 chốt lại sau khi nghe rõ toà soạn bạn đang vận hành ra sao.

Một chuyện Web22 nói ngay từ đầu cho đỡ bất ngờ về sau: hoá đơn đỏ hiện chưa có, tại nhóm chưa đăng ký pháp nhân riêng. Toà soạn nào cần chứng từ để đưa khoản làm web vào chi phí thì cứ báo, hai bên xếp cách khác cho ổn thoả trước khi ký.

Web22 bắt đầu bằng buổi nghe bạn kể về toà soạn: ai viết, ai duyệt, chuyên mục nào đang có, quảng cáo lấy từ đâu. Sau đó mới dựng kiến trúc bài viết và chuyên mục, ráp giao diện, rồi nạp thử một lượng bài thật để kiểm tra tốc độ trước khi bàn giao.

Phần lập trình riêng cho một trang tin thường gọn trong khoảng hai tới bốn tuần, tuỳ mức độ phức tạp của hệ chuyên mục và phân quyền. Bàn giao xong, mã nguồn, tài khoản quản trị, tên miền và hosting đều đứng tên bạn, không có phần nào bị khoá vào riêng Web22. Web22 kèm 12 tháng bảo hành kỹ thuật cho những lỗi phát sinh từ phần đã dựng.

Toàn bộ giao diện cũng tự co gọn khi độc giả đọc trên điện thoại, theo đúng cách Web22 dựng web chạy tốt trên mọi kích thước màn hình, vì phần lớn độc giả đọc tin bằng điện thoại lúc đang di chuyển chứ không ngồi bàn làm việc.

Nếu web của bạn thiên về nơi thành viên tự mở chủ đề và bàn luận thay vì một toà soạn đăng bài, đó là web diễn đàn, cách vận hành khác hẳn.

Nhắn cho Web22 vài dòng về quy mô toà soạn và thứ đang khiến bạn mất công nhất mỗi sáng, dù đó là chuyên mục rối hay quảng cáo che chữ. Web22 xem xong sẽ phản hồi hướng làm phù hợp và khoảng giá ngay trong một buổi. Bạn cũng có thể xem trước các gói thiết kế website của Web22.