Bán hàng qua website có cần đăng ký kinh doanh không

Bạn sắp mở một website bán hàng, hoặc đã bán được vài đơn, rồi chợt lo: liệu có cần đăng ký kinh doanh không, có bị phạt nếu bán mà chưa khai báo gì với cơ quan nhà nước không. Đây là câu hỏi rất hợp lý, và câu trả lời ngắn gọn là: còn tùy quy mô và cách bạn bán.

Phần khó là nhiều người gộp hai thủ tục khác nhau làm một. Bài này tách bạch chúng ra, nói rõ khi nào bắt buộc, khi nào chưa, và bỏ qua thì rủi ro gì, để bạn tự soi vào trường hợp của mình.

Hai thủ tục dễ bị nhầm thành một

Khi bán hàng trên website của riêng mình, có hai chuyện pháp lý hoàn toàn khác nhau mà người mới hay nhập làm một:

• Đăng ký kinh doanh — xác lập tư cách người bán hợp pháp (hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp). Đây là chuyện về chủ thể: bạn là ai khi đứng ra buôn bán.
• Thông báo hoặc đăng ký website thương mại điện tử với Bộ Công Thương — khai báo về cái website bạn dùng để bán. Đây là chuyện về công cụ: bạn bán bằng nền tảng nào.

Một người có thể đã có giấy phép kinh doanh nhưng vẫn quên khai báo website, hoặc ngược lại. Hai việc tách riêng, làm đủ cả hai mới gọi là tròn.

Bán hàng qua website có cần đăng ký kinh doanh không

Cốt lõi nằm ở chỗ bạn bán thường xuyên với mục đích kiếm lời hay chỉ bán lặt vặt. Pháp luật nhìn vào tính chất hoạt động chứ không nhìn vào việc bạn bán trên Facebook, trên website hay ngoài chợ.

Trường hợp thường chưa bắt buộc

Nếu bạn chỉ thanh lý vài món đồ cá nhân, bán nhỏ lẻ không thường xuyên, không có địa điểm cố định, thì thường chưa thuộc diện bắt buộc phải đăng ký kinh doanh. Đây là kiểu buôn bán mang tính cá nhân, không phải một hoạt động kinh doanh có tổ chức.

Trường hợp nên hoặc phải đăng ký

Khi bạn đã dựng hẳn một website để bán đều đặn, nhập hàng về bán lại, có nguồn thu ổn định, thì hoạt động đó mang đầy đủ dấu hiệu kinh doanh. Lúc này việc lập hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp là cần thiết, vừa để hợp pháp vừa để làm các bước sau như khai báo website, mở tài khoản ngân hàng kinh doanh, kê khai thuế cho gọn gàng.

Một điểm cần nhớ tách riêng: nghĩa vụ thuế không phụ thuộc vào việc bạn có giấy phép hay chưa. Khi doanh thu vượt ngưỡng theo quy định thuế hiện hành, bạn vẫn phải kê khai và nộp thuế dù đã đăng ký kinh doanh hay chưa. Ngưỡng cụ thể thay đổi theo thời gian nên hãy tra cứu mức mới nhất tại thời điểm bạn bán.

Website bán hàng có cần đăng ký bộ công thương không

Đây là phần riêng cho cái website, căn cứ chính là Nghị định 52/2013/NĐ-CP về thương mại điện tử và Nghị định 85/2021/NĐ-CP sửa đổi bổ sung. Có hai mức độ khai báo, và chọn nhầm mức là chuyện rất hay gặp.

Thông báo — cho website bán hàng của chính bạn

Nếu website là của bạn, bán chính sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn, khách vào xem rồi đặt mua ngay trên đó, thì đây là website thương mại điện tử bán hàng. Thủ tục tương ứng là thông báo: hồ sơ gọn, làm trực tuyến qua cổng online.gov.vn. Phần lớn shop nhỏ và vừa rơi vào nhóm này.

Đăng ký — cho sàn, khuyến mại, đấu giá

Nếu website của bạn tạo sân cho người khác lên mở gian hàng buôn bán (kiểu sàn giao dịch), hoặc cung cấp dịch vụ khuyến mại trực tuyến, đấu giá trực tuyến, thì đó là website cung cấp dịch vụ thương mại điện tử. Thủ tục là đăng ký, nặng hơn hẳn: phải nộp thêm đề án cung cấp dịch vụ, quy chế hoạt động, mẫu hợp đồng với các bên. Đa số người bán hàng thông thường không thuộc nhóm này.

Khi nào website bắt buộc phải thông báo

Đây là điểm mấu chốt sau Nghị định 85/2021: yếu tố quyết định là chức năng đặt hàng trực tuyến. Nói cho dễ hiểu:

• Website cho khách bấm đặt mua ngay trên trang (có giỏ hàng, nút đặt hàng, biểu mẫu chốt đơn) thì thuộc diện phải thông báo.
• Website chỉ trưng bày, giới thiệu sản phẩm, khách muốn mua phải gọi điện hoặc nhắn tin chỗ khác, không đặt được trên trang, thì hiện không bắt buộc thông báo.

Vì vậy, ngay cả một trang đích (landing page — trang bán một sản phẩm) nếu có biểu mẫu đặt hàng trực tuyến thì cũng đã chạm tới nghĩa vụ này. Khi dựng một website bán hàng có chức năng đặt hàng trực tuyến, bạn nên xác định trước là sẽ cần khai báo, để chừa sẵn thời gian làm thủ tục thay vì xử lý gấp khi đã bán.

Bỏ qua thì rủi ro gì

Không khai báo không có nghĩa là êm. Một số rủi ro thực tế:

• Bị xử phạt hành chính. Hành vi không thông báo website bán hàng với cơ quan quản lý trước khi bán cho người tiêu dùng có thể bị phạt tiền theo quy định. Mức phạt cụ thể do nghị định xử phạt hiện hành ấn định, nên hãy tra mức mới nhất.
• Mất niềm tin của khách. Người mua ngày càng quen nhìn dấu “đã thông báo” ở chân trang trước khi chuyển tiền. Thiếu nó, web của bạn dễ bị xem là kém minh bạch.
• Vướng khi mở rộng. Khi muốn chạy quảng cáo, kết nối cổng thanh toán, hay làm việc với đối tác lớn, hồ sơ pháp lý đầy đủ giúp mọi thứ trôi nhanh hơn.

Dấu “đã thông báo” và vì sao nên gắn

Sau khi hoàn tất, Bộ Công Thương cấp một đường dẫn xác nhận thể hiện dưới dạng logo gắn ở chân website, bấm vào sẽ dẫn về cổng online.gov.vn để đối chiếu. Dấu xanh dành cho web đã thông báo (web bán hàng thông thường), dấu đỏ dành cho web đã đăng ký (sàn, khuyến mại, đấu giá). Một website bán hàng làm tử tế nên có chỗ đặt sẵn logo này cùng bộ trang chính sách, để khách thấy bạn nghiêm túc ngay từ lần đầu ghé thăm.

Một lưu ý quan trọng trước khi áp dụng

Những điều trên là thông tin chung để bạn nắm bức tranh, không phải tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể của bạn. Quy định và mức phạt được sửa đổi theo thời gian, ngưỡng thuế cũng vậy. Trước khi quyết định, hãy kiểm tra văn bản mới nhất trên cổng online.gov.vn, các nghị định hiện hành, hoặc hỏi một đơn vị tư vấn pháp lý hay kế toán đáng tin để chắc chắn cho đúng tình huống của mình.

Chốt lại

Nếu bạn bán đều đặn để kiếm lời, hướng đến việc đăng ký kinh doanh là bước nền. Nếu website cho khách đặt hàng ngay trên trang, hãy chuẩn bị làm thủ tục thông báo với Bộ Công Thương. Hai việc tách riêng, làm sớm cho nhẹ đầu, và luôn đối chiếu quy định mới nhất.

Về phần kỹ thuật, Web22 dựng website trên nền theme và plugin web22-core tự code, nên khi giao web bán hàng luôn có sẵn chân trang cho bộ chính sách và chỗ gắn logo “đã thông báo” gọn gàng. Nếu bạn đang tính thiết kế website bán hàng bài bản, có thể tham khảo cách Web22 làm — hoặc bắt đầu nhẹ nhàng với một trang đích bán một sản phẩm trước rồi mở rộng dần.